In gesprek met dominee Ruth Jellema

Dominee Ruth Jellema: ‘In Brabant brandt altijd licht’.

Kunt u ook zo genieten van de stilte, op een zondagmorgen in de stad? WatRuth Jellema zijn kerkgangers toch bevoorrecht dat ze dàt iedere zondag als een toegift, gratis en voor niks, erbij krijgen. Het is 3 juli, hoogzomer. Deze ochtend vervoeg ik me tussen de depressies en moessonregens door naar de Opstandingskerk in Tilburg West. Vandaag staat er een fris lentebriesje, – wat is er toch met het klimaat aan de hand? Ik fiets door de Boomstraat richting West-Point onder het tunneltje door en parkeer ik mijn vehikel bij de kerk.
Tien minuten voor aanvang van de dienst. De kerk is al goed gevuld. Achterin links is er nog een plaatsje vrij. Geroezemoes van gezellig gebabbel verspreidt zich door de ruimte.  Ik ben te gast in de Opstandingskerk bij de viering van het Avondmaal. Na afloop zal ik voor Mooi Meegenomen een gesprek hebben met de dominee, Ruth Jellema. Het gepraat verstomt zo gauw de dominee geflankeerd door twee ouderlingen de ruimte betreedt. Gedurende de dienst is zij het stralend middelpunt vanachter de tafel: een open blik, een vriendelijke en warme lach op de lippen. Ze heet iedereen van harte welkom en deelt mee dat er vandaag sprake zal zijn van een thematische viering rondom de Maaltijd van de Heer. In haar preek legt ze uit wat de betekenis van het Avondmaal is. Op de eerste plaats is het dankzegging. Wij danken God voor alles wat we ontvangen hebben: ons gezegend leven, de troost in tijden van verdriet, het inspirerend voorbeeld van Christus, het vertrouwen in de toekomst, ons geloof, de hoop en de liefde. Daarnaast, vervolgt zij, worden wij tijdens de viering ingevoerd in een geheim. Wat tijdens deze dienst gebeurt, heeft iets mysterieus. Het gaat elk begrip te boven. Het is niet uit te leggen. Het is een gevoel dat je kunt ervaren in een houding van eerbied. Het gaat om opstandingskracht waarvan je deelgenoot kunt worden in de gedachtenis aan Christus. Het is een voorproefje van wat komen gaat, een voorproefje op het Koninkrijk Gods. Ooit zullen we met alle mensen van de wereld aan deze tafel zitten. Ik was diep onder de indruk. Onze protestantse geloofsgenoten leken me veel bewuster om te gaan met de eucharistie dan wij katholieken, in ons routinegebaar van iedere zondag opnieuw.
Na afloop vroeg ik het de dominee. Ze hielp me helaas snel uit de droom. Haar was op uitdrukkelijk verzoek van een aantal gemeenteleden gevraagd om eens uit te leggen wat de diepere betekenis van de Maaltijd van de Heer inhield. In de Protestantse Kerken is het gedenken van Christus’ laatste avondmaal met zijn apostelen voor velen vaak net zo’n lege ceremonie dan bij hen die wekelijks ter communie gaan. “Bij protestanten verloopt het daarnaast vaak ook nog veel rommeliger” dan in het strak geregisseerde en met veel eerbied omgeven ritueel van de katholieken.
Het was dus naast de predikant Ruth Jellema vooral de didactisch begaafde docent Ruth Jellema die tijdens de preek zo veel indruk op me gemaakt had. Ik vroeg haar daarom tijdens ons gesprek waarom ze het leraarschap verruild had voor het predikantschap.  “In religie gaat het niet alleen om leren en uitleggen. In de eredienst en in met name in het pastoraal werk is het contact met en de betrokkenheid bij mensen veel intensiever dan tijdens het geven van lessen levensbeschouwing. “Eenmaal per week gedurende vijftig minuten zie je de leerlingen slechts”. Bij een volledige baan trekken er 25 groepen van tussen de 25 á 30 leerlingen aan je voorbij. Leer die maar eens kennen. Toen er in Lith en Oijen, vlakbij Oss waar het gezin Jellema inmiddels vanuit Friesland was neergestreken, een dominee werd beroepen, heeft ze het er op gewaagd Een oude wens kon in vervulling gaan. Ruth was immers theologie gaan studeren om predikant te worden. Zeven jaar heeft ze met veel plezier gewerkt in deze kleine dorpsgemeente. Sinds 2011 is ze werkzaam in Tilburg. “Mijn hart ligt bij het voorgaan in de eredienst en het pastoraat. Ik kan er mijn passie en creativiteit goed in kwijt.” Naast het jeugdwerk lagen daar tot voor kort ook haar belangrijkste taken in de gemeente. Met het emeritaat van Dick Penninkhof krijgt ze het werk in de oecumene en de diaconie erbij. Ze zal daarom voor ons, de parochianen van Heikant-Quirijnstok, het nieuwe gezicht van de Protestantse Gemeente zijn. Ze zal mee voorgaan in de gezamenlijke oecumenische vieringen van onze beide kerken. In verband hiermee informeer ik haar over de berisping die onze parochie van de bisschop mocht ontvangen toen hem ter ore kwam dat Dick Penninkhof in het consecratiegebed brood en wijn zegende en de woorden over het lichaam en bloed van Christus had uitgesproken. Ik vroeg haar hoe zij daar instond? Ze gaf me te kennen dat ze de opvattingen van de bisschop in deze zou respecteren. Van zichzelf vindt ze overigens dat ze dicht bij de katholieke interpretatie staat. Uit haar woorden tijdens de preek kon ik inderdaad opmaken, dat zij de ervaring van het mysterie of geheim in de viering van het avondmaal veel sterker benadrukt dan andere protestantse theologen.
De voormalig docent is ook verantwoordelijk voor het jeugdwerk in de gemeente. “Jongeren zijn moeilijk warm te krijgen voor de traditionele eredienst. Ze laten liever hun handen wapperen”. In de herfstvakantie gaat ze met een aantal jongeren op reis naar Roemenië, om te helpen bij het bouwen van een ziekenhuis.
Verder kun je Ruth Jellema op het internet vinden, als blogster en redacteur muziek van de website Mijnkerk.nl. Deze Internetkerk wil mensen met elkaar verbinden om te ontdekken welke hoop, inspiratie en verbondenheid er ligt in een leven met God. Vanuit een initiatief ontstaan in deze internetkerk hebben de afgelopen twee jaar in de Opstandingskerk tussen Kerst en Nieuwjaar Top-2000 vieringen plaats gevonden. “Veel mensen halen inspiratie uit popmuziek. Ze zijn ermee opgegroeid en hebben er heel persoonlijke herinneringen aan. Herinneringen die vaak perfect passen in een religieuze dienst”. Denk ook aan popnummers die gebruikt worden bij huwelijksvieringen en uitvaartdiensten. MijnKerk.nl is in 2013 van start gegaan als een pioniersplek van de PKN. Met deze pioniersplekken heeft de PKN een tweeledig doel, doelgroepen bereiken die de traditionele weg naar een kerk niet vinden, en nieuwe bestemmingen geven aan kerkelijk, cultureel erfgoed, dat niet meer gebruikt wordt.  In het kader van dit pionierswerk gaat Ruth met ingang van september een tweejarige opleiding missionaire specialisatie volgen.
Het verleidt me tot de opmerking, dat er misschien dankzij de structuur van de kerk meer dynamiek in de PKN te vinden is dan in RKK? “Neen, meer vrijheid”, geeft ze me ten antwoord. Die vrijheid heeft voordelen maar ook nadelen. Gebrek aan eenheid, vele afsplitsingen.
Tot slot vraag ik haar hoe ze al deze activiteiten kan managen met daarnaast ook nog de zorg voor een gezin met drie kinderen? Dat is inderdaad een hele opgave. De rust vindt ze met haar gezin tijdens de jaarlijks terugkerende zeilvakantie in het “heyteland”. En, ‘in Brabant brandt altijd licht’, doelend op haar thuiskomst ’s avonds laat na weer een drukke, maar inspirerende dag.

Hans Happel,  Redactie Mooi Meegenomen.

Sorry, no comments or trackbacks are allowed on this post.